ইসলামের উত্থান ও বাংলা সীমান্ত ১২০৪-১৭৬০
- index.1
- index.2
- index.3
-
9789845065337 (HB)
- দ্য ইউনিভার্সিটি প্রেস লিমিটেড (ইউপিএল)
-
March 2026
- প্রক্রিয়াধীন
- ফিরোজ আহমেদ
-
0.7 (kg)
-
5.5"x8.5"
-
448
মুসলমানরাই যে বাংলার সংখ্যাগরিষ্ঠ সম্প্রদায়, ১৮৭২ সালের প্রম আদমশুমারির আগে তা কেউই জানতেন না! মুসলিম সংখ্যাগরিষ্ঠতার ব্যাখ্যায় চারটি তত্ত্ব আজও প্রভাবশালী—শাসকদের বলপ্রয়োগ, সাম্যের আকর্ষণ, রাষ্ট্রীয় সুবিধার মোহ এবং অভিবাসীদের বংশবিস্তার।
এই তত্ত্বগুলোর সীমাবদ্ধতা প্রদর্শন করেছেন অধ্যাপক ইটন। বড় আকারে জোরপূর্বক ধর্মান্তরের তেমন কোনো উল্লেখ উপমহাদেশের ইতিহাসে মেলে না। অন্যদিকে, বর্ণবৈষম্য প্রবল এমন সকল অঞ্চলে বরাবরই মুসলমানরা ছিলেন সংখ্যায় কম। উপরন্তু, মুসলমান শাসকরা বিরাটাকারে হিন্দুদের অভিজাত শ্রেণিতে অন্তর্ভুক্ত করেছিলেন।
ভারতবর্ষের মুসলমান শাসনের কেন্দ্রগুলো থেকে দূরবর্তী পূর্ব বাংলা ও পশ্চিম পাঞ্জাবে মুসলমানদের সংখ্যা কেন বেশি? কেন পাণ্ডুয়া, ঢাকা ও মুর্শিদাবাদের মতো মুসলমান আমলের রাজধানী শহরগুলোর চাইতে প্রত্যন্ত গ্রামগুলোতে বেশি মুসলমানের দেখা মিলল?
ইসলামকে প্রধানত নগরবাসীদের ধর্ম হিসেবে ধরে নেওয়া ধর্মান্তরের পুরোনো তত্ত্বগুলো এই সব বিষয়ের ব্যাখ্যায় অক্ষম। ধর্মান্তরকে পুরোপুরি নিরুৎসাহিত করা মুঘল আমলে কীভাবে বাঁশের খুঁটি আর খড়ের ছাউনিওয়ালা আড়ম্বরহীন মসজিদকে কেন্দ্র করে পৃথিবীর অন্যতম বৃহৎ মুসলমান কৃষক জনগোষ্ঠীটির আবির্ভাব ঘটল, তার উত্তর মিলবে অধ্যাপক রিচার্ড এম. ইটনের যুগান্তকারী ইসলামের উত্থান ও বাংলা সীমান্ত, ১২০৪-১৭৬০ গ্রন্থে।
- R H Home Centre, Suite: 232-239, Level: 3, 74/B/1 Green Road/ dhaka/ dhaka/ bangladesh
- N/A
- N/A
- N/A
- 1
Submit Your Review
Your email address will not be published. Required fields are marked *
-
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:21 pm
In fermentum et sollicitudin ac orci phasellus. A condimentum vitae sapien pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc scelerisque viverra mauris in aliquam sem fringilla.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:21 pm
In fermentum et sollicitudin ac orci phasellus. A condimentum vitae sapien pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc scelerisque viverra mauris in aliquam sem fringilla.