প্রোগ্রামিং এক্সারসাইজ
- index.1
- index.2
- index.3
-
9789848042038 (PB)
- দ্বিমিক প্রকাশনী
-
January 2019
- প্রক্রিয়াধীন
-
0.1 (kg)
-
5.5"x8.5"
-
115
প্রোগ্রামিং শেখাটা ঠিক অন্য লেখাপড়ার মতো নয় যে, বই পড়লাম, উদহারণ দেখলাম, কয়েকটি অনুশীলনীর সমাধান করে পরীক্ষার জন্য প্রস্তুত হয়ে গেলাম কিংবা কিছু প্রশ্নের উত্তর মুখস্থ করে ফেললাম। প্রোগ্রামিং হচ্ছে একটি বিশেষ দক্ষতা (skill), যেটি অর্জন করার জন্য প্রয়োজন বিষয়টির ওপর পরিষ্কার ধারণা এবং পর্যাপ্ত চর্চা। শুধু বই পড়ে গেলে এবং চর্চা না করলে প্রোগ্রামিং শেখা হয় না। আবার কেন কী করছি, সেটি না বুঝে শুধু চর্চা করলেও কাজ হয় না। বাংলাদেশে শিক্ষার্থীদের কাছে প্রোগ্রামিং বিষয়টি একটু কঠিন মনে হওয়ার পেছনে বেশ কিছু কারণ আছে, যার একটি হচ্ছে, বাংলা ভাষায় ভালো বইয়ের অভাব। এই অভাবটি আমরা পূরণ করার চেষ্টা করছি বেশ কয়েক বছর ধরেই। আমার সৌভাগ্য যে, এক্ষেত্রে কিছুটা সফলও হয়েছি, কারণ আজকাল কম্পিউটার বিজ্ঞানের শিক্ষার্থীদের পড়ার টেবিলে আমার ‘কম্পিউটার প্রোগ্রামিং ১ম খণ্ড’ বইটি থাকে, এমনকি স্কুল-কলেজের অনেক ছেলেমেয়েরাও বইটি পড়ে প্রোগ্রামিং শিখছে। বইটির দ্বিতীয় খণ্ড, তৃতীয় খণ্ড, প্রোগ্রামিং সমস্যা সমাধান শুরু করার জন্য ‘৫২টি প্রোগ্রামিং সমস্যা ও সমাধান’ এবং প্রোগ্রামিং শিখতে গিয়ে যারা নিজেদেরকে গণিতে দুর্বল ভাবে, তাদের জন্য ‘গণিত করব জয়’ আমরা প্রকাশ করেছি। তারপরও আমার মনে হচ্ছিল, শিক্ষার্থীরা যখন কম্পিউটার প্রোগ্রামিং ১ম খণ্ড বইটি পড়ে, তখন তাদের আরো বেশি প্রোগ্রামিং চর্চা করা দরকার, অনুশীলন করা দরকার। তাই এমন একটি বইয়ের চিন্তা মাথায় আসে, যেখানে প্রচুর উদাহরণ থাকবে, সেই সঙ্গে থাকবে অনুশীলনী। তাহমিদ রাফির সঙ্গে আলোচনার পরে সে বইটি লিখতে সানন্দে রাজি হয়ে যায়। আমাদের দেশে একাদশ-দ্বাদশ শ্রেণির শিক্ষার্থীদের আইসিটি কোর্সে ‘সি প্রোগ্রামিং’ আছে। আবার দেশের হাতেগোনা কয়েকটি বাদে সব বিশ্ববিদ্যালয়েই সি ভাষা দিয়ে প্রোগ্রামিং শেখানো শুরু করা হয়। সেসব শিক্ষার্থী ছাড়াও যে-কেউ যখন প্রথম সি ভাষায় প্রোগ্রামিং শিখবে, তখন বইটি তার কাজে লাগবে। বইটি কেবল পড়লে হবে না, বইয়ের উদাহরণগুলো দেখে বুঝে তারপরে কম্পিউটারে টাইপ করে কম্পাইল ও রান করতে হবে। আউটপুট সঠিক আসলো কি না, বোঝার চেষ্টা করতে হবে, না বুঝলে বন্ধুদের সঙ্গে আলোচনা করতে হবে। তারপর অনুশীলনীর প্রতিটি সমস্যার সমাধান করতে হবে। আশা করি, বইটির সমস্যাগুলো অনুশীলন করলে শিক্ষার্থীদের প্রোগ্রামিংয়ের ভিত্তি মজবুত হবে। আমাদের দেশে হাজার হাজার ছেলেমেয়ে কম্পিউটার বিজ্ঞান থেকে লেখাপড়া করে পাশ করছে। কিন্তু ভালো প্রোগ্রামারের সংখ্যা একেবারেই হাতেগোনা। বাংলাদেশকে এগিয়ে যেতে হলে এই অবস্থা থেকে উত্তরণের পথ খুঁজতে হবে। সঠিকভাবে প্রোগ্রামিং শেখা ও প্রোগ্রামিংয়ের পেছনে যথেষ্ট সময় দেওয়াই ভালো প্রোগ্রামার হওয়ার একমাত্র উপায় – কোনো শর্টকাট নেই। সঠিকভাবে প্রোগ্রামিং শেখার জন্য এই বইটির গুরুত্ব অপরিসীম। আশা করছি, লেখক তাহমিদ রাফির পরিশ্রম সার্থক হবে। শিক্ষার্থীরা বইটি পড়বে, অনুশীলন করবে এবং প্রোগ্রামিংয়ের প্রতি অনুরক্ত হবে।
Submit Your Review
Your email address will not be published. Required fields are marked *
-
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:21 pm
In fermentum et sollicitudin ac orci phasellus. A condimentum vitae sapien pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc scelerisque viverra mauris in aliquam sem fringilla.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
-
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:54 pm
pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:52 pm
Nullam a magna porttitor, dictum risus nec, faucibus sapien. Ultrices eros in cursus turpis massa tincidunt ante in nibh mauris cursus mattis. Cras ornare arcu dui vivamus arcu felis bibendum ut tristique.
John Doe March 22, 2021 at 1:21 pm
In fermentum et sollicitudin ac orci phasellus. A condimentum vitae sapien pellentesque habitant morbi tristique senectus et. In dictum non consectetur a erat. Nunc scelerisque viverra mauris in aliquam sem fringilla.